دیسک و آرتروز گردن
فرسودگی گردن با سن زیاد می‌شود و خیلی‌ها علامتی ندارند. اگر درد به دست برود یا دست‌ها و راه رفتن عوض شوند، باید بدانیم فشار روی ریشهٔ عصب است یا روی نخاع.
چه اتفاقی در گردن می‌افتد؟
با بالا رفتن سن، دیسک‌ها و مفصل‌های گردن فرسوده می‌شوند و گاهی زائدهٔ استخوانی پیدا می‌شود. به این فرسودگی اسپوندیلوز گردن می‌گویند. خیلی از آدم‌ها بالای ۴۰ سال این تغییرها را دارند و بسیاری از آن‌ها هیچ علامتی ندارند.
این تغییرها گاهی به یکی از دو جا فشار می‌آورند و نشانه‌هایشان فرق دارد.
فشار روی ریشهٔ عصب
ریشهٔ عصب از کنار نخاع بیرون می‌آید و به شانه و دست می‌رود. وقتی زیر فشار است:
- درد از گردن به شانه، بازو یا انگشت‌ها می‌رود
- یک دست گزگز می‌کند یا بی‌حس می‌شود
- بعضی عضله‌های دست یا شانه ضعیف می‌شوند
- درد با سرفه، عطسه یا چرخاندن گردن بدتر می‌شود
فشار روی نخاع
این حالت کمتر پیش می‌آید ولی جدی‌تر است، چون نخاع فرمان هر دو دست و هر دو پا را می‌برد.
- سنگینی یا ضعف در دست‌ها یا پاها
- دست و پا چلفتی شدن، مثلاً در بستن دکمه
- به‌هم خوردن تعادل در راه رفتن
- در موارد پیشرفته، مشکل در کنترل ادرار و مدفوع
این نشانه‌ها را زود بگویید. اگر ناگهان پیدا شدند، اورژانسی‌اند.
بررسی
معاینه اول می‌آید: حرکت گردن، قدرت، حس، بازتاب‌ها و راه رفتن. وقتی درد شدید با درمان بهتر نشود یا ضعف و بی‌حسی در دست باشد، MRI یا سی‌تی می‌گیرند. نوار عصب و عضله نشان می‌دهد ریشهٔ عصب چقدر درگیر است. بی‌حسی دست همیشه از گردن نیست.
درمان
بیشتر بیماران بدون عمل بهتر می‌شوند:
- نرمش گردن و فیزیوتراپی
- دارو برای درد به دستور پزشک
- کیسهٔ سرد یا گرم در روزهای بدتر
- اصلاح نشستن و کار
اثر درمان معمولاً بعد از چند هفته دیده می‌شود و درد و خشکی ممکن است گاهی برگردد.
چه زمانی عمل مطرح می‌شود؟
وقتی دیسک یا استخوان روی عصب یا نخاع فشار بیاورد و درد با درمان بهتر نشود یا قدرت و حس کم شود. هدف عمل برداشتن فشار است و گاهی با جوش دادن مهره‌ها همراه است. عمل همیشه علامت‌ها را کامل از بین نمی‌برد، ولی ممکن است جلوی بدتر شدنشان را بگیرد.
خطرهای عمل شامل عفونت، خونریزی، آسیب عصب و نشت مایع نخاعی است. مهره‌های بالا و پایین محل جوش خوردن هم بعداً بیشتر فرسوده می‌شوند.
این نشانه‌ها منتظر نوبت نمی‌ماند
با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید اگر:
- مشکل تازه در راه رفتن پیدا کردید
- کنترل ادرار یا مدفوع از دست رفت
- ناگهان هماهنگی دست‌ها به‌هم خورد
- یک طرف صورت افتاد، یک دست بالا نماند یا حرف زدن سخت شد
پرسش‌های پرتکرار
آرتروز گردن یعنی باید عمل کنم؟
نه. آرتروز گردن بخشی از پیر شدن است. تا ۶۰ سالگی در رادیوگرافی بیشتر افراد نشانه‌هایش دیده می‌شود و بیشتر علامت‌ها بدون عمل بهتر می‌شوند.
سردرد پشت سر می‌تواند از گردن باشد؟
بله. آرتروز گردن می‌تواند سردردی بدهد که از پشت گردن شروع می‌شود. سردرد تازه یا متفاوت را با پزشک بررسی کنید.
تصویرهایتان را بیاورید. با هم می‌خوانیم.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. CD یا فیلم MRI و سی‌تی را هم همراه بیاورید.