در MRI دیسک دیده‌اند؛ باید عمل کنم؟
برجستگی دیسک در خیلی از آدم‌های بدون کمردرد هم دیده می‌شود. جواب MRI وقتی معنا دارد که با علامت‌ها و معاینه کنار هم خوانده شود.
برگهٔ MRI را که می‌گیرید، واژه‌هایی مثل «بالجینگ»، «پروتروژن» و «دژنراسیون» می‌بینید و چند ساعت بعد در اینترنت به خودتان می‌آیید. پیش از هر نتیجه‌گیری، این را بدانید: خیلی از این واژه‌ها سن شما را بیشتر از بیماری شما توصیف می‌کنند.
چیزی که در آدم‌های بدون درد پیدا شد
یک مرور علمی در سال ۲۰۱۵ نتیجهٔ تصویربرداری ۳۱۱۰ نفر را جمع کرد که هیچ کمردردی نداشتند. برجستگی دیسک در ۳۰٪ بیست‌ساله‌ها و ۸۴٪ هشتادساله‌ها دیده شد. فرسودگی دیسک هم از ۳۷٪ در بیست‌سالگی به ۹۶٪ در هشتادسالگی رسید.
پژوهشگران نتیجه گرفتند بسیاری از این یافته‌ها بخشی از پیر شدن طبیعی‌اند و لزوماً علت درد نیستند. NHS هم می‌گوید خیلی‌ها هرگز نمی‌فهمند دیسکشان بیرون زده است.
پس MRI به چه دردی می‌خورد؟
MRI وقتی کمک می‌کند که با یک سؤال مشخص خوانده شود: آیا این یافته با علامت من جور است؟
مثال: درد از باسن تا پشت ساق چپ می‌رود و معاینه هم ضعف همان عصب را نشان می‌دهد. اگر در MRI دیسکی درست روی همان ریشهٔ عصب سمت چپ فشار می‌آورد، تصویر با علامت می‌خواند. ولی اگر همان دیسک در سمت راست باشد، یا فقط کمردرد بدون درد پا داشته باشید، ماجرا فرق می‌کند.
به همین دلیل جراح خود تصویر را می‌بیند، نه فقط گزارش. گزارش می‌گوید چه دیده شده و معاینه می‌گوید کدامش مهم است.
چند واژهٔ پرتکرار
- دژنراسیون (فرسودگی): تغییر معمول با بالا رفتن سن.
- بالجینگ (برجستگی): دیسک کمی از لبهٔ مهره جلوتر آمده است.
- پروتروژن یا هرنی (بیرون‌زدگی): بخشی از دیسک بیشتر بیرون زده است.
- تنگی کانال یا فورامن: جای عبور عصب کمتر شده است.
این واژه‌ها شدت درد را نشان نمی‌دهند.
پس چه کنم؟
- اگر تازه شروع شده، معمولاً با فعال ماندن و درمان بدون عمل شروع می‌شود. علامت‌های سیاتیک در حدود ۹ نفر از هر ۱۰ نفر با گذشت زمان بهتر می‌شود.
- اگر بعد از چند هفته بهتر نشد یا ضعف و بی‌حسی بدتر شد، پیش متخصص بروید و خود تصویرها را ببرید.
- اگر نشانه‌های خطر را دارید، منتظر نوبت نمانید.
برگهٔ MRI به‌تنهایی تصمیم نمی‌گیرد. تصمیم با کنار هم گذاشتن تصویر، علامت و معاینه گرفته می‌شود.